Het is nu za okt 21, 2017 9:10 pm




Plaats een nieuw onderwerp Antwoord op onderwerp  [ 4 berichten ] 
 een nieuwe ethiek van dierenrechten en diepe ecologie 
Auteur Bericht
Wannabe

Geregistreerd: ma jan 11, 2010 6:18 pm
Berichten: 3
Bericht een nieuwe ethiek van dierenrechten en diepe ecologie
Ik wil een eerste aanzet geven voor het uitwerken van een nieuwe, consistente ethiek. Het patho-biocentrisme stelt dat 'leven' (bios) en 'voelen' (pathos) de belangrijkste (centrale) criteria zijn om waarden toe te kennen. Deze ethiek kan dierenrechten unificeren met diepe ecologie (http://home.ca.inter.net/~greenweb/DE-Platform.html).

Laten we beginnen met een formulering van een basisrecht: het recht om niet in belangen geschaad te worden omwille van onze behoeften. (Een speciale versie van dit recht luidt dat we niet een ander mogen doden of kwetsen om te gebruiken als louter middel voor onze doelen.)

Het basisrecht is dus een bescherming van belangen. De vraag is nu welke dingen of wezens belangen hebben. De centrale criteria zijn hier leven en voelen (bewustzijn). Levende wezens hebben een zelforganiserende activiteit (een metabolisme) waardoor we kunnen spreken van complexe belangen (bv. het belang om verder te blijven leven of niet gekwetst te worden). Levende wezens moeten bv. actief voedsel en energie verwerken om zichzelf in stand te houden. Voelende wezens (levende wezens met een perceptueel bewustzijn) hebben daarnaast nog een extra eigenschap: ze kunnen hun complexe belangen gewaarworden (bv. angst wijst op belang van veiligheid, pijn wijst op belang van lichamelijke integriteit, stress wijst op belang van welzijn en rust,...). Verder blijkt dat gevoelens zoals bezorgdheid en empathie belangrijk zijn in ons ethisch handelen. Daar levende en voelende wezens bijzonder kwetsbaar zijn, kunnen we er bezorgdheid voor voelen. En empathie (mededogen) kunnen we vanzelfsprekend enkel voelen met voelende wezens. Andere criteria (sociale intelligentie, rationeel denkvermogen, zelfbewustzijn, taalvaardigheid…) blijken niet relevant te zijn, want we kennen het basisrecht ook toe aan bv. baby’s en mentaal gehandicapten.

Een tweede belangrijk aspect in de definitie van het basisrecht zijn onze behoeften. Onze universele behoeften bestaan niet alleen uit overlevingsbehoeften (voedsel, gezondheid, veiligheid,…), maar ook uit sociale (vriendschap, communicatie, participatie) en ontwikkelingsbehoeften (kennis, ontspanning, activiteit, creativiteit, vrijheid). Universele behoeften kunnen we vervullen door verschillende strategieën die verbonden zijn aan specifieke voorwerpen, plaatsen, personen of gedragingen (bv.: universele behoefte is voedsel, strategieën zijn chocolade, brood,…). Sommige strategieën zijn schadelijker dan andere. We kunnen bijgevolg een gradatie aanbrengen. Aan de ene kant hebben we basisbehoeften als zijnde mens-, dier-, en milieuvriendelijke strategieën die efficiënt onze universele behoeften vervullen. Aan de andere kant spreken we van luxebehoeften: strategieën die een grotere ecologische impact hebben (afvalproductie, grond- en grondstoffenverbruik) en die niet zo efficiënt (qua kostenbaten) onze universele behoeften kunnen vervullen. Voor elke luxebehoefte bestaat er een basisbehoefte als valabel alternatief (bv. universele behoefte is activiteit, luxebehoefte is wild rondcrossen met een terreinwagen, basisbehoefte is joggen). Ook zijn luxebehoeften vaak te herkennen aan hun sociaal-culturele bepaaldheid (maakbaarheid). Zo denken we aan seksuele status, sociaal aanzien, culturele gewoontes, tradities, reclame, modetrends,… Dergelijke luxebehoeften zijn bv. vluchtig, relatief, veranderlijk of gecreëerd in een sociale context.

Samengevat: we hebben een onderscheid tussen morele criteria (leven en voelen), en tussen onze behoeften (basis en luxe). Die kunnen we nu aan elkaar koppelen voor twee morele richtlijnen. Omdat voelende wezens iets extra’s hebben dat gevoelloze levende wezens niet hebben, kunnen we voor hen een sterker basisrecht toekennen.

Richtlijn 1: alle levende wezens (levende cellen) hebben het basisrecht om niet gedood te worden voor onze luxebehoeften. In deze zin zijn alle levende cellen (de basisbouwstenen van leven) gelijkwaardig.

Richtlijn 2: alle voelende wezens (bewuste subjecten) hebben het basisrecht om niet gebruikt (gedood, gekwetst of opgesloten) te worden voor onze basis- en luxebehoeften. In deze zin zijn alle bewuste subjecten (ruwweg alle gewervelde dieren) gelijkwaardig. (We kunnen eventueel nog wel een uitzondering maken voor overlevingsbehoeften, zoals volkeren in het hoge noorden die in hun overleven afhankelijk zijn van jacht en visvangst).

Hoewel alle levende cellen gelijkwaardig zijn, zijn er enkele uitzonderingen: als de cel deel uitmaakt van een voelend wezen, of als de cel deel uitmaakt van een bedreigde soort (of op een andere manier belangrijk is voor de biodiversiteit), dan heeft die cel eigenlijk meer recht op leven omdat we voelende of met uitsterven bedreigde wezens niet mogen doden.

Niet alleen hebben individuele levende wezens en voelende wezens intrinsieke waarde, ook biodiversiteit is waardevol op zichzelf. Als een planten- of diersoort uitsterft is dat even erg als het uitsterven van de mensheid. Om ervoor te zorgen dat er geen soorten uitsterven door menselijk toedoen, moeten we onze consumptie en ons bevolkingsaantal reduceren (want de ecologische impact is het product van bevolking en consumptie). Dat laatste kan door een vrijwillige keuze om geen kinderen (meer) te krijgen.

Bovenstaande twee richtlijnen zijn formuleringen van resp. het biocentrisme en het pathocentrisme. Het eerste komen we bv. tegen binnen de deep-ecology-beweging, waar men soms stelt dat alle levende wezens gelijke intrinsieke waarde hebben en niet mogen gedood worden, tenzij voor onze basisbehoeften. Het tweede is kenmerkend voor de dierenrechtenbeweging. Beiden kunnen we op een elegante manier combineren tot het patho-biocentrisme. Concreet wil dat zeggen: vrijwillige zwangerschapsbeperking (kiezen voor kleinere gezinnen), vrijwillige soberheid (milieuvriendelijk leven met zo laag mogelijke ecologische impact) en veganisme (geen gewervelde dieren en hun producten gebruiken).


ma jan 11, 2010 6:21 pm
Profiel
Wannabe

Geregistreerd: ma jan 11, 2010 6:18 pm
Berichten: 3
Bericht Re: een nieuwe ethiek van dierenrechten en diepe ecologie
Het patho-biocentrisme kunnen we nog uitbreiden naar een ethiek van universele liefde. Onderstaande is een samenvatting van enkele ideeën die belangrijk zijn in een maatschappelijke strijd voor ecologische rechtvaardigheid.

De grootste uitdaging in de wereld: ecologische rechtvaardigheid
1) Twee grote problemen. De diepe kloof tussen arm en rijk is een ernstige onrechtvaardigheid in de menselijke samenleving. Niemand mag sterven aan extreme armoede. De massale uitsterving van dier- en plantensoorten is een ecologische crisis. Geen dier- op plantensoort mag uitsterven door toedoen van de mens. Daarom moeten we menselijke gelijkwaardigheid (rechtvaardigheid) respecteren zonder het ecologisch draagvlak van de aarde te overschrijden. Iedereen dezelfde rijkdom geven als een gemiddelde Belg is ecologisch niet duurzaam.
2) Technologische ontwikkeling is niet voldoende om beide dringende problemen op te lossen, want de vereiste technologie moet biologisch-fysisch mogelijk, financieel-economisch haalbaar, ecologisch duurzaam, ethisch verantwoord, en zeer snel beschikbaar zijn.
3) Overconsumptie en overbevolking aanpakken is ook noodzakelijk om deze problemen op te lossen, want er zijn te veel mensen die te veel luxe kopen. De consumptie van niet-noodzakelijke producten moet drastisch dalen, en het is ook nodig rechtvaardige voorwaarden te creëren voor een vrijwillige zwangerschapsbeperking (met respect voor het recht op een waardig leven van iedereen). Een eigen vrijwillige keuze om geen kinderen (meer) te krijgen is daarom belangrijk.
4) Ecologische evenwaardigheid is de ethische basis, en impliceert een zoektocht naar een samenleving en een economie gebaseerd op biocentrisch altruïsme.

Het hoogste morele ideaal: biocentrisch altruïsme
1) We moeten de morele gemeenschap (de verzameling van alle wezens die moreel waardevol zijn) vergroten: stop discriminatie en onderdrukking. Biocentrisme wil zeggen dat niet alleen ikzelf, niet alleen mijn familie en vrienden, niet alleen de mensen, niet alleen de dieren, maar dat álle levende wezens (mensen, dieren en planten) centraal staan en moreel waardevol zijn. We mogen geen enkel levend wezen louter als een gebruiksvoorwerp voor onze doelen gebruiken. We moeten zoveel mogelijk de vitale levensrechten van mens, dier en natuur respecteren. Voelende wezens mogen we niet doden of kwetsen om als louter middel te gebruiken voor onze doelen. Levende wezens mogen we enkel doden voor onze basisbehoeften en niet voor luxe.
2) We moeten diversiteit respecteren: tussen mensen, culturen, soor-ten, ecosystemen. Bescherm culturele diversiteit (inheemse volkeren) en biodiversiteit.
3) We moeten een gevoel van universele liefde ontwikkelen, een verbondenheid met alle leven, zelfs met mensen die hoogst immorele handelingen doen. Deze medelevende liefde is zoals de onvoorwaardelijke zorg van een moeder voor haar kinderen: zelfs als haar zoon de meest verschrikkelijke dingen doet, houdt ze nog steeds diepgaand van hem en zal ze hem proberen te helpen om zijn immoreel gedrag te stoppen.
4) We moeten onszelf bevrijden van ons ego, onze bezittingen, persoonlijke verlangens en negatieve gevoelens (hebzucht, jaloezie, schuld, ongeduld, ontevredenheid, haat, woede, frustraties, angsten en zorgen). Gebruik de universele liefde om kracht te winnen voor deze innerlijke bevrijding en zelfbeheersing. Dit geeft een vreugdevol lijden (diepe vreugde door de verbondenheid en de innerlijke vrijheid, en mede-lijden ten gevolge van het inzien van de tragedies in deze wereld).

Dit resulteert in biocentrisch altruïsme (de ander dienen zonder egoïsme en hebzucht): een actieve, dappere en zorgzame toewijding om alle kwetsbare of bedreigde leven te beschermen.

De moeilijkheid in de strijd om leven te redden: effectieve geweldloosheid
1) We mogen nooit de slechtheid van geweld onderschatten. Geweld is leven kwetsen, doden of beschadigen (fysiek geweld), een persoon beledigen, ergeren of provoceren (emotioneel geweld), denken of spreken met haat of minachting, het risico op negatieve gevolgen verhogen of het afzien van het geven van hulp aan bedreigd leven (geweld door nalatigheid).
2) We mogen nooit de goedheid van hulp en dienstbaarheid onderschatten. Kwetsbaar leven beschermen of helpen is de tegenpool van geweld. We moeten bescheiden blijven bij het beoordelen van de toegestane hoeveelheid van geweld van onze acties. Wie heeft een weegschaal die sterk genoeg is om te bepalen of een actie overhelt naar het goede of het slechte?
3) We moeten streven naar zowel effectiviteit als geweldloosheid, waarbij medeleven en universele liefde onze gidsen zijn. Dit houdt in dat we altijd zowel slachtoffers als daders, wat ze ook doen, moeten benaderen met dezelfde waarde en respect als onze beste vriend. Gebruik geen geweld als je niet dat gevoel van liefde hebt.
4) We moeten het morele zelf van daders beschermen. Het morele zelf is het meest waardevolle aspect van een mens. Iets immoreel doen beschadigt het morele zelf. Universele liefde vereist dat we slachtoffers beschermen, maar ook dat we daders bevrijden en genezen van morele zelfvernietiging.
5) Streef naar verzoening. Verzoening is zelden te verzoenen met geweld.

Mocht iedereen volgens deze principes leven en strijden, dan denk ik dat we moreel mooi bezig zijn. Ik denk dat we het goede voorbeeld moeten nemen. Let's give it a try!


ma jan 11, 2010 6:24 pm
Profiel
ere-allochtoon
Avatar gebruiker

Geregistreerd: za nov 02, 2002 5:30 am
Berichten: 7534
Woonplaats: Eindhoven
Bericht Re: een nieuwe ethiek van dierenrechten en diepe ecologie
Hoi Stijn, en welkom op ons nogal slapende forum.
Je barst wel met de deur naar binnen zeg. Ik heb je naam even gegoogeled, en zie dat je behoorlijk fanatiek met je strijd bezig bent. De vraag is alleen, wat je daarbij van ons verlangt?

_________________
Illegaal ben je niet, illegaal wordt je gemaakt.


ma jan 11, 2010 11:27 pm
Profiel WWW
Wannabe

Geregistreerd: ma jan 11, 2010 6:18 pm
Berichten: 3
Bericht Re: een nieuwe ethiek van dierenrechten en diepe ecologie
ah, ik verlang gewoon een interessante discussie, commentaar, bedenkingen, aanvullingen,... ;-)


di jan 12, 2010 6:18 pm
Profiel
Geef de vorige berichten weer:  Sorteer op  
Plaats een nieuw onderwerp Antwoord op onderwerp  [ 4 berichten ] 


Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers. en 2 gasten


Je mag geen nieuwe onderwerpen in dit forum plaatsen
Je mag niet antwoorden op een onderwerp in dit forum
Je mag je berichten in dit forum niet wijzigen
Je mag je berichten niet uit dit forum verwijderen

Zoek naar:
Ga naar:  
cron
Powered by phpBB © phpBB Group.
Designed by Vjacheslav Trushkin for Free Forums/DivisionCore.
phpBB.nl Vertaling